Engels – República da Multitude http://antondobao.blogaliza.org Blog de Antón Dobao Thu, 14 Mar 2013 11:44:45 +0000 gl-ES hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.7.1 Que todo o sólido quede esvaecido http://antondobao.blogaliza.org/2010/09/13/que-todo-o-solido-quede-esvaecido/ Mon, 13 Sep 2010 11:50:17 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=719 Pero hai a inevitable sensación de que todo se repite. Todo ancorado ao fondo dun tempo que non corre. Dis que a historia camiña; ás veces vénlle ben unha aceleración, que os procesos se revolucionen para que os cambios sexan reais. Mais a frecha non apunta sempre ao mesmo horizonte. Sempre podemos choutar ao pasado. A anacos non vividos do pasado.

A orde nunha sociedade de clases, de propietarios e posuídos, é un valor firme. Orde e progreso era a sentenza preferida do positivismo, tan simple. Concordan os homes de negocios igual que concordou o fascismo. Non perden ocasión para nos dicir que na orde en por si está incluído xa o progreso.

O 11 de setembro fixo nove anos do ataque ás torres e ao Pentágono. Hai algúns anos máis, tamén 11 de setembro, as poutas indisimuladas do capital esgazaron as arterias da experiencia popular chilena, do Presidente Salvador Allende, de todos os seus marabillosos cómplices. En Chile, o fascismo descarnado. Nos Estados Unidos, a coartada para unha reviravolta radical. Despois da salvaxada, un novo fascismo de dobre rostro. Policial e militarizado para o mundo inferior; perverso e de aparencia sutil para o mundo avanzado. Os rostros de Bush, Aznar, Blair e Durão Barroso. Aqueles rostros…

Paolo Virno coida que a Multitude como suxeito histórico, ou sexa, o proletariado moderno, é ambivalente porque no seu proceso político aniña o xerme da liberación, da revolución, da República, pero tamén o do fascismo. A reestruturación catártica do capitalismo en crise exalta na multitude a tendencia ao barullo caótico ao se ver nun espello deformante e crer que a representación é exacta. A destrución de dereitos, aplaudida e alentada polos filósofos de cuarto de hora con cátedra en emisoras de radio, é a manifestación moderada da catarse triunfal. A violencia horizontal é aí outra volta prioritaria. É silenciosa. Ou sexa, non existe para os libros de actas da sociedade do espectáculo aínda que incuba a serpe. As iniciativas racistas de Sarkozy non son contestadas con contundencia. Berlusconi impera. A alternativa a Zapatero é Rajoy. A esquerda segue extasiada ollando para os botes de maquillaxe.

Marx e Engels concibiron o traballo asalariado como un moderno modo de escravitude pactada á forza. Calquera sociedade futura xusta e libre ten que pasar pola súa abolición . A esquerda, por algunha estraña razón máxica, leva décadas sacralizando a escravitude pactada. Toda Folga Xeral impugna o traballo asalariado. E a do 29 de setembro?

Dispersión, incremento -legal ou non- das xornadas laborais, redución salarial, flexibilidade, competitividade, expropiación vital completa, un prezo de mercado para a nosa forza de traballo, dedicación exclusiva, todo sacrificio é pouco para que todos poidamos gozar do maior e máis prezado de todos os bens: un traballo asalariado. A Folga do día 29 non debería impugnar a reforma laboral, senón o comercio da nosa forza de traballo.

O instinto de supervivencia é animal. O capital terá longa vida se deshumaniza, se perfecciona este circo mortal en que a derrota persegue os menos aptos para a supervivencia. A selección natural, chave do coñecemento de nós mesmos e da nosa liberación como humanos, é substituída criminalmente pola selección social. A exclusión permanente como norma. O fascismo como referencia. A solidificación pétrea dunha construción ideolóxica funcional ao interese da propiedade: arriba, o Capital ordena o mundo e as vidas. Abaixo, a multitude agoniza no circo da supervivencia e obedece.

Esa orde ha de ser crebada se o ser humano quere vivir con dignidade. Os discursos teñen que ser combatidos e violentados. Non é certo que para sobrevivirmos sexa necesario que uns poucos se enriquezan infinitamente coa nosa suor, a nosa intelixencia, a nosa habilidade física e a nosa capacidade comunicativa. Non é imposible unha organización social sen sometemento aos caprichos divinos do mercado. Ser esquerda é combater esta falsidade, non axudar á súa constitución en verdade irrebatible. Non se pode organizar o mundo do traballo asalariado sen impugnar o discurso dominante con todas as consecuencias, sen crebar as teas de vidro opacas que nos clausuran as ventás.

O proletariado está desorganizado, fragmentado, satelizado, sen capacidade para recoñecerse nin para profundar na conciencia das súas necesidades. Sen partidos nin sindicatos nin organizacións masivas sometidas á súa vontade colectiva de liberación e de abolición do traballo asalariado é un ermo entregado á maior ofensiva desestruturadora do Capital. O novo fascismo reestrutura, troca dereitos republicanos por falsa sensación de seguridade, reordena o mundo do traballo, atolda o zume da intelixencia e da creatividade e da arte ata a asfixia, reorganiza salarios, beneficios e plusvalías, tortura a semántica, expropia vidas. A Folga Xeral debería impugnar todos os seus principios e as razóns das súas necesidades opresivas. E as súas formas ás veces cínicas e ás veces hipócritas. Non pode ser apenas a protesta contra unha simple reforma que só modifica anteriores reformas pactadas entre os sindicatos maioritarios, os empresarios e o Goberno de España.

O 11 de setembro, por distintas razóns, é unha data de derrotas. Pero o deste ano viu como as Redes Escarlata lle entregaban o VII Premio Vidal Bolaño a Iván Prado e aos seus Pallasos en Rebeldía. Beizón a eles e á memoria de Roberto.

]]>
Comunismo, ou que http://antondobao.blogaliza.org/2009/11/12/comunismo-ou-que/ Thu, 12 Nov 2009 00:55:10 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=560 Todos corren a celebrar que hai vinte anos caeu un muro. Boa cousa. Á humanidade convenlle que se esborrallen muros, valados, muradellas e murallas. Materiais e simbólicos. Pero algo de estraño ten esta obsesión celebrante, nerviosa, insistente e reiterativa. Os medios de produción simbólica apuntan na dirección da arelada derrota final. A caída do muro de Berlín, contan, é o fracaso absoluto dunha ideoloxía. O comunismo, ese monstro, morreu, e ben morto está. Dino ollando nerviosos aos lados, porque por algúns lugares escuros aínda vaga algún fantasma, ora con forma de toupeira, ora con modos de cobra.

Na reunificación alemá concéntrase simbolicamente a implosión do modelo socialista do leste europeo. Aquel ensaio histórico arrastrou coa súa estrepitosa caída forzas e esperanzas dun movemento obreiro que non deu recuperado alento. Situar hoxe no modelo do chamado socialismo real o horizonte dunha clase obreira que precisa emancipación non faría máis ca a adiar eternamente a satisfacción desa necesidade. Porque o proletariado contemporáneo ten unha fasquía diferente, máis diversa, rica e numerosa, á do proletariado industrial que atravesou todos os chanzos do século XX. Porque a emancipación é liberdade, perda de cadeas, supresión do dominio e do control e mais do sometemento escravizante ao traballo asalariado, fin da explotación, igualdade. Porque a emancipación do proletariado non casa co paroxismo da disciplina, co sometemento ao traballo asalariado, coa ausencia de liberdade e a igualdade como ilusión. Certo é que seriamos demasiado inxustos se non atoparamos o que de positivo tivo a experiencia histórica para a clase obreira do mundo, pero hai demasiados asuntos transcendentais que a experiencia do socialismo real pasou por alto. Nalgunhas páxinas da súa vasta obra, Karl Marx advirte que a superación histórica do capitalismo é inevitable entre outras cousas porque o sistema atranca o imparable desenvolvemento das forzas produtivas. E velaí que os réximes do leste de Europa foron incapaces de liberar ese inevitable desenvolvemento das forzas produtivas. O socialismo real morreu de morte matada, pero tamén de inercia, de enfermidade grave e de suicidio.

Aquel fracaso é coartada para as forzas que gobernan a produción simbólica, capitalistas, madia leva. Anuncian a fin da historia e a inconveniencia dun proxecto comunista capaz de manter vivo, ameazante e necesario o soño dunha sociedade xusta, de cooperación, igualitaria e libre. A coartada é o pano opaco con que o Capital oculta a súa miseria, a súa base de podremia, a explotación, a exclusión, o dominio, o crime mesmo. Cando nos insisten tanto, coa certeza de quen todo o sabe por revelación, na fin da utopía comunista, albiscamos esa face medoña e o tremor de quen venta o perigo. Negan o inimigo para o esconxuraren. Pero a fantasma igual é inmune aos meigallos.

Teñen medo. Esa sensación de ameaza, porque saben que o antagonismo é persistente e irresoluble, convértelles a celebración destes días nunha cerimonia relixiosa de interrogación. Somos máis libres que hai vinte anos?, din os voceiros para que o interlocutor, experto en calquera cousa, asinta e demostre con tres frases ben fiadas a inobxectable verdade da relixión capitalista. Se cadra, aqueles que conquistaron a liberdade de consumir pero non a de ter con que consumir non se senten mellor.

O proxecto comunista é tan vixente coma a necesidade de emancipación das clases subalternas. Actualizado, axeitado á realidade e aos cambios na correlación de forzas, no desenvolvemento das forzas produtivas, nas condicións de vida e na propia composición de clase do proletariado contemporáneo. O comunismo é incompatible con toda obsesión relixiosa; a súa proxección é emancipadora, no colectivo e por tanto tamén no individual, laica, profundamente racional e crítica. A esquerda do século XXI ten o reto de rearmar a marabillosa utopía comunista e despoxala das deturpacións á que foi sometida. Sen medo ás palabras, sen medo aos símbolos, sen medo a aborrecer o que de aborrecible ten a propia historia, sen medo a desprenderse do superfluo, do innecesario e do daniño, sen medo a revisar cada posición e cada paso, cada análise, como esixían constantemente os autores do Manifesto Comunista. Porque o comunismo será iso e moitas máis cousas cargadas de futuro, de esperanza e dunha pulsión liberadora que acompaña ao ser humano desde as súas orixes. Nunca ese monstro demoníaco con que o caracterizan os que o temen. Comunismo liberado de mistificacións e terxiversacións. Unha nova organización humana na que a liberdade, a igualdade e a fraternidade sexan moito máis ca tres palabras ocas. Con todas as consecuencias.

]]>
Non compraremos http://antondobao.blogaliza.org/2009/06/07/non-compraremos/ Sun, 07 Jun 2009 18:41:19 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=339 Eu téñoo claro. Non comprarei marca Caramelo. Esa será a miña maneira, humilde e silenciosa, de lles dicir o que me importan os seus beneficios e o que me doe o futuro dos seus asalariados a eses directivos con apelidos dobres, pelo ben recortadiño, modos físicos e verbais de escola privada de barrio alto e sorriso a medio debuxar.

Recoñezámolo. O proceso de deslocalización ou, como din estes, de externalización parece inevitable. A necesidade de maiores beneficios implica man de obra máis barata e menos regulada, ou sexa, sen dereitos nin descanso. Por iso, a empresa Caramelo, coma tantas outras, desexa levar as súas factorías a lugares como Marrocos ou Tánxer, onde as traballadoras téxtiles sofren xornadas de 12 a 16 horas e soldos de miseria. Ou a China, onde as asalariadas traballan sete días á semana durante 16 horas diarias.

Non aceptar as condicións unilaterais que o capitalismo impón, con crise ou sen ela, é imprescindible para asalariados e asalariadas, pero reclamar unha volta atrás nas prácticas do sistema é tan inútil como absurdo. As empresas seguirán buscando man de obra en condicións extremas, e nada fará que cambien de criterio. Deberían as organizacións sindicais, por tanto, mudar estratexias e tácticas. A reivindicación non pode ser o imposible contra a utopía. De nada valerá reclamar que as empresas non externalicen a súa produción, porque procurar man de obra sobreexplotada e mundializar esa práctica fai parte das súas necesidades e da súa razón de ser. Negar a evidencia é reaccionario e favorece os intereses corporativos. En calquera caso, non é a mellor maneira de afrontar a realidade, de alterala, de vencela.

Tamén aquí parecemos ter perdida a batalla simbólica da comunicación. Os conceptos e as ideas hexemónicas non proveñen do universo das maiorías sociais senón das elites. O sentido común do sistema determina que a propiedade é o ben supremo mesmo para aqueles que carecemos dela; que o beneficio do empresario ha de ser infinito inda que para iso o asalariado teña que traballar doce ou dezaseis horas, cobrar o xusto para amortizar mensualmente a hipoteca ou marchar ao paro antes de que unha empresa teña que reducir beneficios. Os medios de produción simbólica, os medios de comunicación masiva, saben ben como e contra quen articular os seus discursos. Mais este sentido común triunfante porta en si o xerme da propia destrución. A ecuación é simple mesmo para os que somos de letras. Se os asalariados paran de percibir os seus salarios non poderán consumir; se non poden consumir, as actividades comerciais das empresas non serán rendibles; se non son rendibles, terán que pechar; se ameazan con pechar, haberá ERE e o Estado redistribuirá os impostos sobre a renda dos asalariados en incentivos ao consumo. Pero se non quedan asalariados, non haberá ERE nin impostos nin renda nin consumo: o sistema colapsa definitivamente. Xa sei que o fago moi simple, pero ás veces o simple é o probable.

Todo este proceso de desregulación e externalización (viva o eufemismo!) é un búmerang que volverá co verdadeiro proxecto do cazador: levar o traballo a zonas de desregularización para espallar por todo o territorio do Imperio o virus contaxioso das novas condicións, ou sexa, as xornadas de 12 – 16 horas, os salarios ínfimos e os dereitos na lembranza. A lóxica da fragmentación pide estratificar ata o paroxismo o traballo asalariado, acentuar a súa división, desconectar o cerebro común do proletariado contemporáneo, abolir o general intellect (Marx), evitar así a súa configuración como suxeito activo. Mais se o proxecto é dividirnos entre non consumidores e consumidores de diversos graos, tamén nese caso o sistema colapsará. Ao final, o antagonismo entre burgueses e proletarios (Marx e Engels) non podería obviarse de ningunha maneira. Ben farían, logo, as organizacións sindicais en formar a conciencia de pertenza a unha mesma clase, independentemente do lugar e das condicións en que se desenvolve o traballo de cadaquén. Porque esa batalla, coma a da comunicación, tamén se está perdendo, sometidos como estamos á ineludible urxencia das nosas necesidades. En tempos de revolución tecnolóxica, a man de obra tería que necesitar menos horas de traballo para producir máis. Ou sexa, a redución da xornada e, con ela, emprego pleno e mellores salarios. Se ocorre xustamente o contrario é porque o sistema, ademais de inxusto, é irracional.

Se a empresa Caramelo ten que externalizar a produción para poder continuar, que non continúe. Que o seguinte paso nas loitas de asalariadas e asalariados sexa a ocupación. Os seus coñecementos e as súas habilidades non precisan de executivos de soldos millonarios nin de donos de empresa. Elas e eles abondan. Se cesan executivos e donos, todo podería continuar o mesmo. Se todos os asalariados e asalariadas do mundo decidisen parar só que fora un día completo, o colapso sería brutal e irreversible. Probamos, a ver?

Algo hai no interior do sistema que cheira a podre. Talvez é tempo de facer limpeza.

]]>
Máis ca unha data http://antondobao.blogaliza.org/2009/05/03/mais-ca-unha-data/ Sun, 03 May 2009 01:27:29 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=226 Pasado o Primeiro de Maio, as luces cegan, disólvense na noite refugallos de plástico e o nordés arremuíña a poeira que queda do día festivo. Recolléronse as bandeiras, as pancartas, os textos impresos; a feira ordinaria da vida recupera a rutina. Para algúns, talvez privilexiados, o sábado non houbo traballo. Para outros, non o hai ningún día desde hai meses ou semanas. Rexeitamento colectivo do traballo asalariado? Aínda non. Triúnfo da pilotaxe liberal da crise financeira. A caída da taxa de ganancia converteuse nunha precipitación ao inferno das rendas do traballo. Apura o descenso a ladaíña flexibilizadora, o fetiche da patronal cada vez que algunha sombra con silueta de toupa asoma o fociño. Cando máis do 30% do traballo é flexible, ou sexa, legalmente precario, constitúe cinismo confiar a saída da crise a unha maior flexibilización do mercado laboral. Flexibilidade e competitividade. Estas palabras moran alleas ao dicionario, pero existen. E teñen gume. Mancan.

Terminou o Primeiro de Maio, e, despois do paseo urbano, todos volvemos mansos aos nosos niños. Febras metálicas de luz solar rabuñánnos o pescozo, delicadas coma a liña que separa o ser do nada. Producir, consumir e, se hai lugar e tempo, reproducirse. Que o veo non pare. Coas sobras, exclusión, que agrega sabor ao cóctel de dominio e control agora que a cadea da hipoteca é débil. Foi a nosa procesión laica. Símbolo. Importante, mais non sempre efectivo de todo. Estannos reducindo a unha representación case platónica, igual ca as formas contemporáneas da política expropiada. A crise decide fragmentar os nosos últimos espazos de solidariedade. A carne máis débil, máis precaria, inmigrante, está nun tris de se ofrecer aos nosos dentes famentos. Coidado, a multitude é ambivalente, dixo Virno; a pulsión totalitaria tamén latexa. Véxase a proximidade de múltiples formas de fascismo. O poder necesita que as nosas frustracións flúan en violencia horizontal. Así evita o asalto ao pico da pirámide, alí onde reparten os das confederacións empresariais, os da maquinaria financeira e os sabios da economía despolitizada e indiscutible. Reparten beneficios para si, perdas para os máis e ordes para os gobernos. As organizacións sindicais tratan de parar o temporal.

Pasado o Primeiro de Maio, a realidade deixa a sensación dunha guerra de longa duración na que seguimos recuando para manter a salvo a retagarda. En Chicago, 1886, os traballadores daban os primeiros pasos, mortais, para reducir a xornada laboral a 8 horas. Hoxe, aquela conquista represéntaselles a moitos asalariados e asalariadas no horizonte das utopías. A compañía, a empresa, a obra dos emprendedores, como se lle queira chamar, xa non está na fábrica; instalouse nos nosos cerebros e desde aí manexa a produción e o consumo, o tempo de traballo e o tempo de lecer, se é que se poden aínda distinguir. O Capital goberna o mundo, xa o sabiamos, con man de escuma inxectada de aceiro. Gobérnanos os corpos, os tempos e as vidas, escaravéllanos nos cerebros, busca acougo nas circunvolucións, agóchase e infecta. Non é doado extirpar o furuncho. Os medios de produción simbólica manexan os textos da explotación coma se foran sagradas escrituras dunha relixión que aprendeu a non deixar para mañá a terra prometida e a vida eterna; agora ofrécea no presente, no instante, na proxección imaxinaria dunha existencia diferida a bens de consumo e símbolos de estatus. Pero o presente, o instante, é tan fugaz que sempre é pasado. E aínda non demos co buraco de verme que nos permita manexar o tempo. Mentres e non, os seus textos teñen a lexitimidade dos sabios da tribo; son inobxectables, a única verdade. Cando din crise queren dicir destrución das rendas do traballo asalariado e creba dos dereitos conquistados. O círculo vicioso. Volver comezar para chegarmos a onde estamos. Que o presente sexa o único horizonte visible. A máquina segue funcionando. Xa non nos precisa, pero sábelle a nosa carne e os nosos pensamentos.

Pasou o Primeiro de Maio. Por veces, a celebración parece enzoufarnos na perplexidade. Mudaron as condicións, mudou a composición de clase do proletariado, mudou a forma da fábrica, que agora é social e devece a totalidade, mudaron as relacións de forza, as condicións obxectivas e tamén as subxectivas. Pero existimos. Somos materia viva. O Capital soubo ler a Marx e a Engels mellor que boa parte da esquerda que inda atoutiña á espera da parousía. No momento deste presente sen futuro, cando a crise do capitalismo nos ensina a brecha profunda que lle serve de base a un sistema inxusto e tendente á descomposición, o proletariado contemporáneo, tan diverso pero tan sinxelo en intereses comúns e condicións de vida, está sen instrumento co que erguer outro mundo. A historia zigzaguea mentres desvela as súas feridas. O exército inmenso de asalariados e asalariadas, cada vez maior e máis diverso, podería alterar o ritmo ordinario das cousas. Fáltalle a nova Internacional, o instrumento de unidade que saiba ler os acontecementos e apuntar no albo exacto en cada instante. Cando o vello modelo vai perdendo carne por efecto da gangrena, as forzas do traballo sometido inda non dan armado as novas relacións que teñen que dar orixe ao mundo novo, ese que é posible. Toda a potencialidade colectiva do suxeito histórico do cambio non dá evitado converterse en mercadoría que compramos cos salarios resultantes da venda da nosa forza de traballo. Material ou inmaterial, tanto ten. Outra vez o círculo. Sen organización, os pobres do mundo, os asalariados, estamos illados, sos. Espidos.

O sindicato é o primeiro chanzo da unidade. É o ámbito que mellor debera captar a contemporaneidade coas novas formas do traballo e a nova composición de clase. Tócalle esnaquizar a lóxica da fragmentación. Para gañar en eficacia terá que fuxir da xestión, da burocracia, do pacto social a cambio de nada. A clase obreira en si e para si, consciente das súas necesidades, segue a ser a condición da emancipación. A crise económica, cuxa orixe xa ninguén parece lembrar, navega con dirección asistida. A maioría social, sen dar organizado aínda ben as súas pulsións liberadoras, non impugna con toda a súa contundencia as bases do sistema e a chantaxe do traballo asalariado. Da súa capacidade organizativa, de resistencia, de parir xa novas formas sociais e as institucións políticas que sirvan ás súas necesidades de emancipación depende o futuro da humanidade toda. Un proletariado consciente, unido e organizado mudaralle a faciana á crise. A República da Multitude. De non ser así, barbarie. Por Rosa Luxemburg.

]]>