Blog de Antón Dobao

República da Multitude

Setembro 30th, 2009 at 1.00 p.m.

Sinopse I

Tapiz de fondo: un Vello País

A acción transcorre en calquera momento do presente, nun país moi pequeno, de fronteiras á vista a lindaren co horizonte. O país é vello e confuso, mesmo o seu nome está en discusión. Tamén os nomes dalgúns dos seus lugares. As cousas sufriron a mudanza dun tránsito temporal caótico, e con elas perderon contraste algunhas palabras tamén vellas. Algúns personaxes escollen coidadosamente o seu léxico. Posúen un afán, consciente ou reactivo, de distanciamento. Ningún deles ousa pronunciar o nome do vello país que lles dá tobo silencioso. O silencio fura todos os corpos.

O vello país ten fama de ser país de vellos. Mais tamén o habitan xentes doutras idades. Nas fotografías de hai unhas décadas, escuras, de contrastes violentos, os vellos son anciáns silenciosos de ollada perdida, rostro engurrado e acenos tristes. Algúns hai de aire alegre e falangueiro. No momento calquera do presente en que transcorre a acción, os vellos semellan máis novos, son homes e mulleres en madurez. Así e todo, moitos inda conservan o ollar extraviado e os acenos tristes dos seus pais e avós mortos. Son personaxes secundarios e figuración. Desvelan vellos segredos que navegan entre a verdade e a fantasía. No vello país, a fantasía sempre é verdade.

Unha anciá que viviu sen ser vista desde o principio dos tempos conta que cada noite, desde hai séculos, as xentes do leste moven os marcos do vello país. Así, o vello país está cada vez máis constrinxido e empurrado contra o mar, o seu linde natural, que tamén vai devorando noite a noite as vellas terras. Os vellos temen que o vello país acabe sendo unha liña de terra inhabitable, un cantil de escuma debruzado sobre o mar. As xentes que espertan cada día alén dos marcos fronteirizos asumen en silencio a condición de súbditos do leste.

A acción non é frenética. Imita un tempo estático que non dá pasado. Sempre é presente, nunca houbo pasado, non haberá futuro. Un vello albanel xubilado inventou un aparello para capturar o tempo, comprendelo e domealo. Un fato de cativos rebuldeiros entraron unha noite na casopa de planta baixa do vello, aproveitando que o seu sono, aos seus anos, pesa coma un quintal de seixo, e marcháronlle co aparello. Era unha caixa de folla de lata oxidada que ocultaba anacos de baleiro escuro. O vello presumiu sempre, na taberna e no parque onde xogan os cativos, de ter domeado o tempo. Tras o roubo, o tempo escórrelle polo capelo dos ollos en forma de auga salgada. As autoridades locais ingresárono nun hospital para enfermos mentais. No vello país, as autoridades, todas as autoridades, temen o mal exemplo. Os cativos mutaron en adolescentes ao contacto co baleiro escuro. Unha noite asaltaron o hospital e liberaron o vello para que constrúa un ferrado novo para o tempo. Agora xa non é de folla de lata, senón de azougue, que é máis veloz ca a electricidade.

No vello e cativo país hai pequenas historias de amor ordinarias, das que non merecerían nunca unha novela nin unha película. Pero os personaxes vívenas coma se fosen únicas e apaixonadas. E sono, porque a singularidade e a paixón son ordinarias. Coma a morte. No vello país tamén morre a xente, de morte natural, máis que nada, sen sobresaltos. Nin a morte altera o invisible acontecer dos feitos.

Na historia do vello país de silencios os acontecementos son breves, pasaxeiros, inconsistentes. Ao non haber tempo histórico, as ligazóns son invisibles. Mais todos os acontecementos van tecendo un tapiz de fondo que representa unha paisaxe policromada e rica. Todos os vellos, mozos, maduros, cativos, homes, mulleres, transexuais, cyborgs e híbridos de diversas categorías son afectados polas torpes puntadas que van armando ese tapiz.

No vello país os cativos falan diferente. Ninguén quere saber as razóns; aos gobernantes e dirixentes parécelles natural, e así llelo fan ver aos seus súbditos. Coma se fosen cousas da lei biolóxica. Cando se fan adultos, algúns retornan ao idioma dos pais e dos avós; outros renuncian para sempre. É lei de vida, din os máis resignados, que non son poucos. E para que así pareza e nada mude, para que aos mozos feitos adultos non lles dea por retornar á vella lingua, os gobernantes, descendentes dos vencedores da guerra esvaecida, impiden o idioma na rúa, nas escolas, nas choupanas administrativas, no cinema e en calquera ámbito que transcenda as relacións privadas e familiares. Arelan a extinción do vello idioma, tal coma os seus devanceiros lles inculcaron desde o berce, tal como lles aprenderon cando exercían o poder totalitario con coitelos afiados e pistolas cargadas. Os amados e admirados devanceiros dos gobernantes do vello país.

A guerra esvaecida transcorreu hai tantos anos que xa ninguén a lembra. Pero algúns vellos aínda a ven e a escoitan con ollar triste e silencioso. Aprenderon a calar, que foi como non existir. Mais de cando en cando hai quen reconstrúe as vidas que escorreron entre fume de pistolas, lume de sangue quente e esquecemento. Os gobernantes, fillos e netos dos vencedores, impiden o regreso dos ausentes. Na súa vida privada, defenden a memoria e os actos dos seus devanceiros, identifícanse con eles; na vida pública, néganse a que os asasinos e as vítimas ocupen os lugares que lles corresponden e erguen e protexen estatuas de criminais. Aman os símbolos e as bandeiras dos vencedores e aborrecen os da vella terra. Son, coma os seus devanceiros, seres obsesionados con purificar casas, escolas, edificios públicos e rúas. Prohiben as vellas cores. Impoñen con saña as bandeiras dos vencedores da guerra esvaecida. E en cada casa, en cada escola, en cada rúa, un crucifixo. As xentes do vello país observan e seguen calando. Algúns aplauden. Os gobernantes de agora, coma no seu tempo os vencedores da guerra esvaecida, teñen o agarimo interesado dun home de negocios de comunicación que se sente protagonista da película. Nós non lle daremos ese gusto. Nin a el nin aos seus lacaios, admiradores da orde imposta polos vencedores, entregados á superstición relixiosa, masculinos, escribas de estilo tan seco coma as leiras estiñadas da vella terra.

O vello país ocupa un territorio que noite a noite se disolve entre os páramos que avanzan desde o leste con afán devorador e un mar de sal corrosivo que asolaga as vellas leiras e as deixa a poula. Non quedan máis que xigantescos muíños de vento que non moen gran nin fan pan.

O protagonista observa. Albisca os personaxes coma se estivesen separados del por unha inmensa pantalla de cristal blindado. Non pode comunicarse con ninguén; apenas oe, mira, ve e escoita. E cando tenta falar, a súa voz morre feble nos seus oídos. Está condenado á apraxia, atrapado na novena dimensión da realidade. Pertence a un universo paralelo en que o vello país é unha terra vizosa de pasado e futuro, na que o presente transcorre manseliño e os cativos comprenden o mundo na lingua de seus pais e súas nais. E a xente ámase con paixón ordinaria. O protagonista non sabe como chegou a esa prisión tortuosa. Descoñece as leis máis profundas da ciencia; estudou letras. Só lle queda desexar que o vello país faga saltar polo aire as vellas normas. Considera que o desexo pode mover a materia.

Mentres observa, escoita unha e outra vez o Berlín de Lou Reed. Necesita sentirse triste para que o noxo non o asolague.

-

Comments are closed.

  • Setembro 2009
    M T W T F S S
    « Ago   Out »
     123456
    78910111213
    14151617181920
    21222324252627
    282930  
  • LITERARIA

    i

  • AUDIOVISUAL

    claquetas1
  • Add to Technorati Favorites
  • PROLINGUA

    prolingua
  • A NOSA TERRA

  • REBELIÓN