Blog de Antón Dobao

República da Multitude

Xullo 13th, 2009 at 12.19 p.m.

Democracia cualitativa

Ninguén dos que estamos a esta banda do muro que organizan os medios de comunicación para distanciarnos convenientemente da realidade sabe como vai terminar o golpe de estado de Honduras. Desde o día en que xurdiu a noticia, aterradora pola súa brutal capacidade evocadora, outra vez coma visitación dalgún fragmento espacio-temporal antigo, observamos a sucesión dos poucos acontecementos que nos é dado coñecer. E esperamos un final inmediato con derrota para os golpistas. Sempre derrota e golpistas xuntas na fraseoloxía dos nosos desexos.

Pero hai que recoñecer que os golpes de estado non parecen o que eran. Agora adoptan formas contemporáneas que non teñen moito que ver formalmente coas intervencións militares de hai trinta e tantos anos, aínda que a correlación de forzas e a toma de partido dos militares seguen semellando fundamentais. No golpe de estado contra o presidente de Honduras, Manuel Zelaya, reprodúcese un vello axioma: as forzas armadas responden instrumentalmente aos intereses das elites económicas e sociais que ven ameazados os seus privilexios pola teimosía dun gobernante lexitimamente elixido e maioritariamente apoiado polo pobo. Pero a cuestión non é de cantidade, senón de calidade. A democracia cualitativa e o seu sentido común non permiten certas desviacións dos cometidos que aos gobernantes e ás masas populares, organizadas ou non, lles corresponde.

A reacción ao golpe de estado en Honduras foi novidosa. Como os Estados Unidos manifestaron a súa oposición ao golpe, os estados e organizacións internacionais néganse a darlle lexitimidade e recoñecemento ao goberno ilexítimo de Roberto Micheletti. Obama distínguese en certos xestos importantes, sen dúbida. Tamén é novidosa a raíz do golpe. Manuel Zelaya foi elixido presidente como candidato do Partido Liberal. A súa viaxe a posicións esquerdistas detráelle o apoio do seu propio partido pero amécelle o soporte das masas populares, dos pobres, dos excluídos. A reviravolta de Zelaya, coma outros exemplos da Latinoamérica dos nosos días, pon en corentena vellas mitoloxías arredor dos partidos como únicos mediadores posibles entre o pobo e os aparellos institucionais. A organización da multitude reborda por todas as marxes os estreitos lindes das vellas institucións políticas. En termos de transformación social, pode haber multitude sen partido, pero non partido sen multitude. Cando así ocorre, este só é un instrumento de autorreprodución, enxoito, infértil, inútil, un atranco para calquera avance colectivo. Diso a vella esquerda institucional europea debera saber moito.

Zelaya é deposto polos gardiáns da Constitución Hondureña, polo exército e mais pola clase política e xudicial do seu país, contra a maioría social que o apoia mesmo a risco real da propia vida. O golpe xa se alimentou con sangue, como non podía ser doutra maneira. Na democracia cualitativa, está prohibido consultar. O pobo, concibido polas elites da política profesional como unha entidade indiferenciada, monolítica, inmutable, só ten dereito a elixir periodicamente, entre dous ou tres candidatos selectos, quen vai gobernar algunhas cousas públicas. A económica, non; esa é para expertos, exentos de se someteren ao sufraxio de cidadáns e cidadás sen nocións reais da gran relixión da economía.

A democracia cualitativa non ten retorno. Ti depositas unha papeleta hoxe nunha urna, elixes o que as burocracias partidistas deciden e agardas o período correspondente para exercer a túa capacidade política de exame do traballo realizado polos teus hipotéticos representantes. Os partidos do sistema din que cada proceso electoral é unha oportunidade para exercer o dereito de revogación, pero tamén aí menten: cando as posibilidades de escoller están taxadas, non hai liberdade de elección nin dereito á revogación. Non hai democracia real, esa é a primeira lei da democracia cualitativa.

Na democracia cualitativa non hai dereito á devolución. Haino no mercado, pero non na política. En canto o voto escapa da nosa man facemos entrega total da soberanía política. Con razón insisten os medios de comunicación en que a soberanía reside no parlamento, contravindo así os principios democráticos da ilustración, que propugnaban que fose o pobo a súa residencia permanente. Que a soberanía abandone as mans da multitude para quedar pechada na caixa forte do Consello de Administración dos negocios da clase dominante ten as súas consecuencias. Unha delas é a inmutabilidade radical das formas políticas. O estrito rigor co que se vela para que non haxa gromos que enturben o natural discorrer das institucións e das tomas de decisión. En Honduras, Manuel Zelaya cae por cometer a imperdoable ousadía de querer consultar en referendo se unha parte pequena dese edificio podería ser obxecto dalgunha reforma. A consulta, na democracia cualitativa, é unha das maiores afrontas que un gobernante pode cometer. Porque pon en dúbida os alicerces mesmos de todo o edificio xurídico e institucional, que se ha de sentir firme e inabordable para poder cumprir cos seus cometidos. Porque alude sen rubor ao dereito a decidir. E ese é incompatible coa orde xurídica e institucional.

Quizais non sexa necesario acudir a Honduras para apalpar máis manifestacións deste fenómeno inherente á representación política na era do capitalismo serodio. No estado español viviuse como preocupación diaria de cada súbdito o abaneo daquela cruel ousadía do Lehendakari Ibarretxe, cuxa proposta política incluía unha consulta popular. No caso vasco, o golpe de estado non se produce cos mesmos modos, senón mediante a prohibición sistemática dunha opción electoral e o consecuente pacto parlamentario entre as dúas pólas do Partido da Orde: PP e PSOE. A prohibición política dunha parte importante da sociedade vasca crea a ilusión dunha maioría parlamentaria do nacionalismo español que non casa coa realidade social. España segue a ser modélica en formas democráticas inalterables: rexe unha constitución sobre cuxa vixencia non temos dereito a opinar os menores de 50 anos. A monarquía vai no mesmo paquete. Non é casual que os medios de comunicación condenen coa boca pequena o golpe de estado en Honduras ao tempo que anatemizan a indesexable intención plebiscitaria de Zelaya.

O delito é patente: atentar contra a doxa.

Nunha democracia real, a lexitimidade non reside nas propias institucións. Iso é lexitimidade auto-outorgada, non ten mérito. É a multitude, o pobo, a única instancia que outorga lexitimidade. Núñez Feijóo aínda non o comprende.

Etiquetas: , , , , , , ,
-

Comments are closed.

  • Xullo 2009
    M T W T F S S
    « Xuñ   Ago »
     12345
    6789101112
    13141516171819
    20212223242526
    2728293031  
  • LITERARIA

    i

  • AUDIOVISUAL

    claquetas1
  • Add to Technorati Favorites
  • PROLINGUA

    prolingua
  • A NOSA TERRA

  • REBELIÓN