Lingua – República da Multitude http://antondobao.blogaliza.org Blog de Antón Dobao Thu, 14 Mar 2013 11:44:45 +0000 gl-ES hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.7.1 Academia http://antondobao.blogaliza.org/2013/03/14/academia/ Thu, 14 Mar 2013 11:44:45 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=883 Xa somos demasiado adultos. Deixemos a un lado os requintes, que en quen non posúe o talento do virtuosismo na interpretación quedan ridículos. As reviravoltas e as digresións só son interesantes se a literatura é boa. Se non hai técnica nin xenio, fan demasiado evidente o artificio, e onde o artificio se exhibe goberna o simulacro. Hoxe o simulacro volve ocupar a escena social pública. Saibamos, coa cantidade de consciencia que se nos presupón ós adultos formados, que en toda esta exhibición impúdica de cinismo, saña e mal disimulada rabia hai un histórico, alterado e elocuente axuste de contas. A tres bandas. Por moitos motivos, e non todos confesables. E hai tamén oportunidade política.

Quen dixo que as academias non viven o seu tempo? Víveno, e interveñen nel coa potencia das forzas que operan no seu interior. Nada é casual, mesmo se adopta forma de azar cósmico e conxunción entre desiguais. As guerras sempre teñen orixe material. Tamén a que culminou na Real Academia Galega co feito insólito da renuncia do seu Presidente. Guerra interna e guerra externa. Ou a guerra en diferentes frontes.

Méndez Ferrín, desde o seu uso de razón política, representa o lado inconveniente.Sempre o representou. Cando foi o mozo irado disposto a romper coa igrexa piñeirista que suprimía a dimensión política do galeguismo. Cando lle tocou enfrontarse á igrexa nacionalista desde a esquerda e o independentismo e esta xa se formaba naquilo que caracteriza toda igrexa con ansia de perdurar: todo o que cae fóra do dogma será silencio. Certo é que o silencio nunca se dá producido de todo, tan potente é a perigosa teimosía dos herexes, o seu mal exemplo. Pero toda igrexa está infundida do don santo da paciencia. A fe ofrece a seguridade de que algún día a hora exacta acaba chegando. É o dominio sobre a eternidade convertida en espazo de propiedade privada. E quen domina a eternidade escusa o movemento. A fe non coñece alteración. O obxectivo é a parousía. Xa virá o que teña que vir. Máis vale castigar herexías que alterar o abaneo rítmico do tempo.

A existencia política e literaria de Méndez Ferrín, en todas as dimensións que ocupa a súa figura, vén medrando coma unha anomalía insoportable. No político, porque nada do que acontece hoxe en Galicia, e concretamente no campo do nacionalismo, pode ser comprendido sen a súa participación. Máis aló da dimensión cuantitativa das súas apostas ó longo destas décadas da nosa historia recente. Só o feito de representar na praxe e na teoría unha outra cultura política posible para o nacionalismo e a esquerda é unha abominación de enorme magnitude, a ousadía de apuntar o imposible como horizonte de expectativas. A audacia que non coñecen certas tradicións nacionalista e galeguista. O mal exemplo.

No ámbito literario e cultural, Ferrín rompe desde os seus primeiros textos e intervencións co sentido común establecido e con aquel que combate pola hexemonía cultural, que cre conquistala durante décadas e que a sabe perdida na actualidade. Ferrín nunca caeu baixo a disciplina do nacional-realismo. A súa obra literaria proxéctase coma unha tormenta máis aló do aparente, creba lindes, asalta as portas pechadas da imaxinación e da liberdade humana ata o seu derradeiro recuncho. A súa arte aborrece modelos reaccionarios, coma aquel exposto non hai tanto tempo nunha crítica cinematográfica que acababa concluíndo na necesidade dun cine galego que exaltase certos mundos tradicionais como esencia do noso ser e desconfiase estética e politicamente do odioso progreso. A antimodernidade. E Ferrín foi, é, o máis moderno, o cal constitúe un crime de lesa galeguidade. En Galicia, o reparto de espazos culturais e de influencias constituíu durante todo este tempo a grande alianza entre o nacionalismo hexemónico e o galeguismo de matriz piñeirista. Hoxe, co eficaz cemento da extrema dereita, festexan a peza capturada en caza maior.

Hai tres anos, cando Ferrín era candidato á Presidencia da RAG, a extrema dereita recachou o cabeiro en primeiro plano.Desde diferentes medios. Poida que hoxe non haxa contubernios nin conspiracións, pero se cadra tampouco casualidades. A coincidencia de intereses convocou á simbiose entre a extrema dereita, o nacionalismo esencialista e o galeguismo de raíz piñeirista, cada un cos seus modos, os seus estilos, as súas formas tradicionais. Tratábase de arrastrar pola lama unha figura humana, pero sobre todo de abater a súa dimensión política, cultural e literaria. E de cobrar vellas débedas. E de vencer o mal exemplo. Nada interrompa o proveito das alianzas. Se o Presidente da Academia, ademais, manifesta inclinacións políticas e electorais inconvenientes, que pague a culpa. Poñamos o mapa político actual por riba desta operación, e o debuxo irase pintando el só. De todas as maneiras, se os soldados disciplinados que foron acudindo á batalla se fixesen acompañar coa comprensión da xusteza e da xustiza, antes de iniciaren o combate e mesmo durante os golpes terían que recoñecer, co respecto que sempre merece o inimigo digno, todo o que se leva feito na RAG nestes tres anos. Sería moito pedir. Xa sabemos aquilo que seica dicía Einstein verbo dos soldados e dos órganos prescindibles para facer a instrución.

A RAG ten un historial cheo de luces e de sombras. Luces moi brillantes, e algunha sombra abismal. A Academia presidida por Ferrín enfrontouse argumental e xudicialmente ao goberno galego por lexislar e actuar contra a lingua. Veremos a ver en que queda agora todo. Hai algúns anos, un Presidente da Academia era ó mesmo tempo Delegado do Goberno en Galicia cando se presentaba recurso de inconstitucionalidade contra a Lei de Normalización Lingüística. Non é posible borrar indefinidamente a Historia. Mais coas súas luces e as súas sombras, a RAG é unha das nosas institucións; talvez por iso non deixa de ter a súa gran dose de ironía tanta obsesión contra ela malamente disimulada. Tamén nesta dimensión política da relación coa Academia opera o principio de distancia que conduce, por algunha estraña pulsión antisocial, a que certa tradición nacionalista rexeite as falas que ós galegos nos serven para comunicarnos. A Academia, nese sentido, é a personificación institucional do universo idiomático que se nega, que arrepía, que non se quere nin ver. Pero ese é asunto para outro día.

Coa dimisión de Méndez Ferrín todo parece volver ó rego. A Academia saberá se lle compensa. Porque a súa historia está xa marcada para sempre. Dentro dunhas cantas xeracións seguirá posuíndo o dubidoso honor de que Méndez Ferrín non terminase o seu mandato como Presidente. O ano en que se lle dedicou o Día das Letras a Roberto Vidal Bolaño. Que boa farsa podería escribir.

Para festexar o triunfo, en tres casas grandes botan foguetes e bombas de festa. Chaman á misa de acción de grazas. Eu non penso acudir. Hai tempo que decidín non pisar igrexas. Deica outra.

 

 

* Este artigo foi publicado no xornal dixital Praza Pública

]]>
As linguas do Senado http://antondobao.blogaliza.org/2011/01/22/as-linguas-do-senado/ Sat, 22 Jan 2011 01:39:08 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=845 Senadores e senadoras poden xa falar en galego, en éuscaro e en catalán na Cámara Alta. A noticia non ten maior transcendencia, é unha consecuencia simple da realidade lingüística e cultural do Estado. Pero para o nacionalismo español, excluínte e reaccionario por natureza e necesidade, parece un coio pesado que estoupa nunha poza.

En dous días, a enxurrada política e mediática, e social por indución, é sorprendente. Non é que España vaia escachar con esta feroz e atroz afronta, pero granciño a granciño vaise enchendo o cabazo. E algún día rebentará. Está por ver que a apocalipse que tantos sonos lle quita ao nacionalcatolicismo de raíz franquista e ao de raíz socialdemócrata sexa tan mala noticia para os subalternos. Tal vez certas malas novas para os poderosos acaban sendo moi boas para os que non somos ninguén nin temos nada.

Como as plumas e as gorxas da caverna non teñen bos argumentos para tanto sufrimento por tal afronta contra o espírito hispano, azórranse ao recurso a picar na víscera popular coa punta basta da mentira, do cinismo, do prexuízo, do descoñecemento e do odio ao diferente. Agora o gran crime é económico: en tempo de feblezas, prodúcese un gasto desmedido, e supoño que inmoral, que sempre se excitan moito coa inmoralidade, en tradución e interpretación para señoras e señores senadores que non comprenden unha palabra de galego, catalán ou éuscaro. O gasto é esaxerado e innecesario para os mesmos que defenden con idénticos berros concordatos, inxeccións financeiras, subvencións confesionais, gasto militar, financiamentos eclesiásticos con visitas papais multimillonarias, colexios concertados con clase de relixión, hospitais privados ou clubes de fútbol arruinados. O diñeiro é unha escusa; a urticaria nace no contacto coa fonética, a sintaxe, a morfoloxía e o léxico de idiomas superfluos. En realidade, para todos os casos manexan sempre a lóxica da prohibición e o castigo tan querida ao nacionalcatolicismo, tan consubstancial á súa propia razón de ser.

Nin a lingua galega, nin a catalá nin a vasca van experimentar un pulo determinante coa posibilidade do seu uso no Senado. É un asunto que non ten demasiada importancia, habendo como hai outros de maior necesidade normalizadora. En realidade, debera ser unha prioridade simbólica para aquelas forzas políticas e para aqueles medios de comunicación que conciben a actual estrutura do Estado como un compendio de todas as máximas liberdades ás que pode aspirar unha nación subalterna e a súa cidadanía. E velaí que son precisamente eles os que saen cargados de armas de eliminación indiscriminada. Quizais demostren así que o proxecto patriótico español é esencial e xeneticamente uniformizador, negador e restritivo, e que por tanto está condenado á imposibilidade, pois sempre baterá coas lexítimas aspiracións antagónicas das nacións e das linguas subalternas. Unha máis.

O proxecto patriótico español concibe as linguas diferentes como expresión dunha natural e insuperable subalternidade. E con elas, as culturas e as nacións que expresan. O reino da negación e, se é preciso, da eliminación. No mellor dos casos, unha tolerancia displicente de realidades subalternas, dependentes, menores. Insignificantes.

Todo fai parte do espectáculo.

]]>
Socialización lingüística http://antondobao.blogaliza.org/2010/05/15/socializacion-linguistica/ Sat, 15 May 2010 00:17:34 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=647 Posto que nos anda a roldar o Día das Letras Galegas cun ollar de esculca e ironía, deberiamos proceder a combinar algunhas reflexións idiomáticas. Por escapar de tópicos e consignas coma quen foxe do lume, aínda que pirómanos háivolos mesmo debaixo das pedras. As reflexións que eu propoño, só algunhas das necesarias, aman a desorde, son desestruturadas, apenas un asalto de ideas que estes tempos van mirando xerminar. Orixinalidade, pouca. Máis ben certo desexo de novas formas discursivas. A lingua galega, e non ningunha outra xustificación accesoria.

Ata o ano 2009 non vivimos no mellor dos mundos posibles. A ver se agora, aterecidos polo vento do leste, sempre o vento do leste, empezamos a mistificar unha Idade de Ouro imaxinaria como Paraíso Perdido en que a Lingua era usada en todos os ámbitos. O proceso de substitución lingüística camiñaba imparable, talvez caladiño pero teimudo, e sempre na mesma dirección. Hoxe igual. A perda de transmisión é só unha das manifestacións do proceso. A máis dolorosa. Hoxe camiña carreiros semellantes, a paso de boi, pero sen deterse a tomar alento.

Para saírmos airosos de certos conflitos sociais, manifestacións de antagonismos de difícil síntese, cómpre arrincarmos en posición de resistencia, articular despois contrapoder e trazar a posibilidade dun novo poder constituínte. A normalización da lingua, un proceso alicerzado en complexas relacións sociais, de clase, tería que estudar esta folla de ruta. Que todo arrinque en posición de resistencia non esixe fosilización; ao contrario, nada hai menos eficaz ca unha perenne posición de resistencia. A min gustaríame pensar, só que fose por un día, que as forzas normalizadoras comezan a meter o pé en fase nova de contrapoder. Se así for, abandonaremos tácticas defensivas e pasaremos a ensaiar o contragolpe primeiro e o ataque despois. Iso quere dicir que serán as forzas normalizadoras, nós, quen determinen a axenda das políticas e do debate lingüístico en Galicia. Non se lle permitirá ao negacionismo tomar a iniciativa e elixir o terreo de xogo. Nós trazaremos os cursos dos camiños porque coñecemos as necesidades, sufrímolas, temos conciencia delas. Elaboremos programa de avances e impoñamos os ritmos, os debates, as accións e os obxectivos. Rexeitemos o recanto inhabitable que nos ofrecen.

Levamos décadas asegurando que unha política lingüística normalizadora ten que ser transversal, que a súa redución ao ámbito educativo invalídaa por deixar fóra o resto da complexa trama social na que a lingua aínda é residual, da que pode ser expulsada, na que está prohibida. Mais levamos ano e pico falando só de ensino. Moi importante, quen o dubida, pero frustrante. Asumirmos a axenda que nos impoñen condúcenos a extraviar calquera horizonte normalizador. O seu maior triunfo é limar os nosos horizontes normalizadores. Xa non nos propoñemos asaltar o ceo; simplemente pedimos permiso para existir. Mal asunto.

A batalla contra o novo Decreto está dada. Cómpre unha nova fase. Os xulgados agardan. As forzas normalizadoras teñen que transcender a limitadísima eira que propón o negacionismo e conducir o antagonismo á totalidade social. So aí as contradicións poden facer saltar polo aire o cristal puro do edificio que sostén o proceso de substitución lingüística. Ao mesmo tempo, é imprescindible reavivar discursos. Un contradiscurso severo e directo para acompañar un contrapoder que aspire a novo poder constituínte. O suxeito colectivo dese contrapoder, os falantes e os seus dereitos, ten que ser o centro e a referencia dese novo discurso. A determinación de non renunciar a ningún dereito, estea ou non recollido pola lexislación vixente. A posibilidade, esixida, de vivirmos toda unha vida completa, sen fisuras, en lingua galega. Velaí o programa de acción. Só o protagonismo dos falantes pode salvar unha lingua. Illarnos dos falantes por mor de certos temores á contaminación é unha manifestación perversa do principio de distancia.

Se os falantes teñen que ser suxeito de contrapoder e dun novo discurso normalizador, tamén se xerará unha nova perspectiva pública a respecto da lingua galega. O discurso ten que ser positivo, vital, decidido. Non falamos unha lingua moribunda. Non admitimos a posibilidade da catástrofe. A lingua galega non desaparecerá. Somos maioría. Eles son minoría, e ademais inculta, interesada, fanática. Non estamos en fase terminal. Temos tanto futuro coma o universo. Non renunciamos.

Substituamos a canción fúnebre pola festa orgullosa. Sairemos gañando.

]]>
Que non se confundan http://antondobao.blogaliza.org/2010/03/15/que-non-se-confundan/ Mon, 15 Mar 2010 19:42:51 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=621 Primeiro cóllente por facerche un favor. Tes que lle estar eternamente agradecido, deixar que a vida che corra por diante sen notala e cun sorriso eternamente zurcido entre as dúas meixelas. Procura que o embarazo non te pexe demasiado ou que a menstruación non diminúa o teu rendemento, mira de deixar as hormonas na casa. Canda as preocupacións, que ti non arriscas nada no envite. Nin diñeiro, nin patrimonio. Só uns poucos elixidos teñen nas súas mans outras existencias. A vida coma un stock de saída constante. E esa éche unha responsabilidade grande, amiga miña, meu amigo, que quita o sono, enche o caletre de peso e reflexións que ti nin albiscas e saca anos de diante. Ti es dos moitos que non; eles, dos poucos que si. Ti nada. É lei de vida, dinche, e ti moves os ombreiros nun xesto de desaire que eles confunden coa resignación. Consólate. Es maioría silenciosa. Non tes necesidade de expresarte, de desexar, de conseguir, de soñar. Xa outros o fan por ti. Saben o que pensas, o que sentes, o que desexas e o que necesitas. Sé feliz na túa pobreza e na miniatura do teu mundo e da túa estatura. Non penses nin digas nada.

Pero un día vas e encabrónaste. Porque esixen de ti máis esforzo, máis tempo, máis traballo, menos descanso e máis pobreza. Aínda que che soe a chantaxe, tes que comprendelo. Eles non poden gañar menos. Se non multiplican cada ano os seus ingresos, algo marcha mal para todos. E ti non vas ter traballo que agradecerlles. É que custas diñeiro. E en tempos de crise non sobran os cartos para enterralos en salarios. Pero ti aceptas mal esa verdade. E encabrónaste. Non porque queiras mudar o mundo, que querías pero tes a todo maría santísima a berrarche na orella que o mundo non muda, senón porque queres vivir sen demasiadas penurias. E igual che dá por ir á folga, deus nos aparte, ou por saír en manifestación pola cidade adiante. E á xente éntralle o pánico cando te ve nesa actitude. Que todo se nos esborralla ao lado e a democracia é un ben inapreciable. E hai que dialogar, mulleriña, hai que pactar, meu home. E chegar ao consenso. E non trabar na man que che dá de comer tan xenerosamente, que se non gaña diñeiro non pagará e pechará a empresa porque xa non será competitiva se lle segues roendo o espiñazo e teimas en gañar máis do que che pode pagar e en traballar menos do que necesita para multiplicar os seus beneficios, e entón non lle quedará máis remedio que ir descansar a unha das súas casas e botarase na hamaca a carón da piscina cunha copa na man e a vivir e ao mundo que lle dean, que cos aforros que ten, porque sempre foi persoa de non consumilo todo nun día, pode vivir como dios sen preocupacións e sen ter que che aturar as neuras a ti e a mil máis coma ti e andar cada día coa tensión de sacar adiante unha empresa e tantas familias ao seu coidado e o progreso da sociedade e todas esas cousas que ben saben todos incluídos os do sindicato no que xa deixaches de estar porque non queres pagarlles aos que pactan salarios de merda cando a ti xa non che queda excedente para llelo regalares, e tamén o saben ben os xornais e as radios e os economistas e os do goberno e mais os da oposición e toma polo cu por irresponsable e egoísta e por pensares máis en ti ca no ben común, que non mereces ter un contrato de traballo nin cobrar o paro nin médico gratis nin escola para os fillos nin o aire que respiras. E quedas avisado, avisadiña estás. Sentidiño. A maioría silenciosa non pensa coma ti, calquera cho di. Estás en minoría e sen conexión. E non quererás impoñerlle á cidadanía de ollada limpa os teus desexos e arelas liberticidas. Así porque si, porque che deu por aí ou por resentimento ou porque che encanta menosprezar os dereitos dos demais. Ou por puta envexa.

Así que, vas e recóllesteme cagando melodías, chegas á casiña e axúdaslles aos pequenos a facer os deberes, en castelán, madia leva, que é a lingua común de todo jesucristo que teña dous dedos de fronte e non sexa un puto intolerante, excluínte, ignorante e pailán, para que enganarnos, que se teus pais non che falaran na lingua que eles falaban porque outra non sabían hoxe eras mestre ou avogado ou médico ou rico e xa está. Despois méteste na camiña e dormes, que mañá é día de garabullos e quérente desde o primeiro rompente co sorriso ben zurcido entre as dúas meixelas.

Mírate ben no espello, amiga, ou amigo, ou ambos. Porque che é esa a vida aquí e hoxe mesmo. E ao teu carón están reproducindo o proceso do que vai saír condenada á perpetua, con cinismo provocativo, coma a túa propia existencia, a nosa, a lingua que che explica o mundo. Prohíbencha, arrástrancha para que a abandones, cóspenchelle, retíranlle ata o saúdo, patéana e arrómbana polas beiras das corredoiras como fixeron os seus devanceiros máis queridos, por tradición e por convicción, quítancha das escolas para que os teus pequenos non saiban que existiu, encérrana nunha urna opaca para que os seus fillos non sucumban ao contaxio, proclaman aos catro ventos a súa inutilidade, o seu cheiro a rancio, erguen muros de vergoña e de indignidade ao seu redor coa esperanza de que axee e con ela ti e quen veña tras de ti, vomítanchelle os seus complexos e chámanlle pobre, que para eles é o peor dos insultos. E despois, esíxenche acougo, consenso, acordo, e silencio, sobre todo silencio. Para sempre.

Eu non sei ti, pero a min xa non che me queda paciencia con tanta indignidade. Ou collemos as nosas cousas coas nosas mans, ou nos fan desaparecer sen que quede rastro.

Empecemos por apuntar os seus nomes no caderno da ignominia.

]]>
Inmersión e equilibrio http://antondobao.blogaliza.org/2010/02/11/608/ Thu, 11 Feb 2010 21:12:58 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=608

O Presidente da Xunta respondeu aos informes precisos, contundentes e brillantes da Real Academia Galega e do Consello da Cultura Galega cunha ocorrencia: fronte á inmersión, equilibrio. Velaí outro apartado que engadir ao libro que Prolingua presentou o pasado venres, 5 de febreiro, en arañeira, coa determinación aparentemente dispersa do enxamio, coa cartografía da toupeira e o camiñar sinuoso da cobra. Ou inmersión, ou equilibrio. Vaia, home, vaia.

Dar un paso decidido, poñer os pés na rúa, na administración, na televisión, na radio, na prensa, no cinema, no deporte, no comercio, na empresa pública e na privada, no ensino (tamén, si, no ensino!), na igrexa, na xustiza, na vida social de Galicia, é unha clase práctica perfecta para que calquera persoa formada, libre de todo prexuízo etnófobo, de toda variedade de fobia social, comprenda o verdadeiro significado dos termos inmersión e equilibrio.

O Presidente da Xunta non innovou discurso. Recorreu a un vello manual que volve estar de moda en certos círculos selectos: o enfrontamento maniqueo de contrarios, o Ben e o Mal en batalla cruenta. Ai, a relixión outravolta! Dun lado, a terminoloxía ligada ao Mal: imposición, inmersión, discriminación, persecución, exterminio, lingua vernácula -ou sexa, de escravos-, nacionalismo, apocalipse hispana. Doutro lado, a terminoloxía do Ben: liberdade, dereitos individuais, igualdade, equilibrio, unidad nacional, lengua común, cultura, un anxo fermoso (e exterminador, se é preciso, pero coa Xustiza Divina da súa parte) como modelo de referencia. Quen non prefire o Ben? Quen se deixaría engulir polas fedorentas queixadas do Mal?

O discurso anoréxico non fala só de linguas. O seu fiel apego ao dualismo nace de conviccións máis profundas e inconfesables. Do lado negativo, o rural, o atraso, o familiar, o local, o analfabetismo, a pobreza, as clases inferiores, obreiros, mariñeiros e labregos, o pasado, o inmediato, o material. Do bando positivo, o urbano, o progreso, a cultura, a ciencia, o coñecemento, o universal, a riqueza, as clases superiores, os ricos e fermosos, o futuro, a creatividade, a abstracción. A invasión urticante dun principio de distancia exacerbado. Ao discurso negacionista repúgnalle a lingua galega polo que representa máis que polo que é, ou sexa, polas persoas que a teñen como lingua de vida mais que polos seus trazos filolóxicos. Por iso queren equilibrio: dun lado, eles, a limpeza, a pureza, a pulcritude; do outro lado, sen que os invada, a merda. O terror á inmersión é pánico a enzoufarse na merda. Pureza contra mesturas indignas. Aturarannos mentres nos teñan lonxe, sempre que non contaminemos as súas rúas, as súas escolas, as súas salas de cine, os seus xornais, os seus comercios, os seus lugares de ocio ou os seus campos de fútbol.

Chámalle como queiras.

Un curmán meu asistiu a unha das 69 presentacións de ProLingua. Cando nos vimos, entre a pequena multitude que fixo pequena a Librería Couceiro, veu a dicirme que a resposta chegaba un pouco tarde, cando mesmo seus pais, que só falaron galego ata que lles deu por ir perdendo a vida aos poucos en Alemaña, sucumbirían ao mito de que todos os idiomas do mundo afogan no pozo negro en que algúns radicais andamos loucos por somerxelos. Tiña razón meu primo. Tardouse en tratar as mentiras como mentiras, deixouse que as indignas falsidades xerminasen nunha política lingüística perversa sobre todo pola súa capacidade para inxectar prexuízos coma virus.

Pero agora estamos aquí, díxenlle, e noutros 68 lugares de Galicia e de todo o mundo. Todas e todos. E isto non é máis ca o primeiro paso dun longo labourar arreo, que diría o poeta. A sala de máquinas tira que se esfraga.

E despois, contento pola pequena multitude consciente que arma unha cartografía de 69 capitais galegas, convideino a tomar un viño para celebrar o noso reencontro tras unha década sen vernos No bar onde vinte anos antes celebraramos a súa despedida de solteiro, falamos de cousas nosas. E vimos na televisión a Emilio Botín fachendear de beneficios en tempos de crise. E vimos tamén a esquerda oral e a dereita real, que tanto ten, ofrecernos o sinapismo milagroso para superar a fochanca: máis beneficios para uns, máis traballo e menos dereitos para os máis. Para o goberno do Imperio, o Ben e o Mal tamén teñen rostro e palabras. Entón lembrei os versos daquela canción: no pasará esa gran mentira liberal. E díxenlle que pasar, pasa. Polo de agora.

Ollámonos e brindamos polo venres de ProLingua, quere dicir, da lingua e dos seus usuarios.

Fóra era noite, pero non ía frío. Non parecía tanto inverno. E a luz repetía en ecos rebotados pola pedra de Compostela a determinación común: a lingua é o futuro.

]]>
Lingua, e xa está http://antondobao.blogaliza.org/2009/10/20/lingua-e-xa-esta/ Tue, 20 Oct 2009 17:51:11 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=550 JohanisAlexander[1]

A lingua é obxecto de debate social. Non teño claro se iso é bo ou é malo, pero que a política lingüística dun goberno autonómico reciba a contestación contundente que está recibindo cando só leva executándose uns poucos meses é indicativo de que algo se move. Non parece que os galegos e as galegas esteamos detidos no medio dunha escada a velas vir. Isto anda coma a Terra, que sempre se moveu aínda que o ser humano botase tempo e tempo a ignoralo, e algúns a queimar os seus conxéneres por se atreveren a dubidar da harmonía divina xeocéntrica. Os seus herdeiros manifestábanse hai dous días contra o dereito a abortar, é dicir, esixían castigo para as mulleres que decidan sobre os seus corpos e as súas vidas. Pouco muda.

A lingua non nos é indiferente. Non pode selo, porque é a nosa vida. Organizamos a nosa percepción do mundo con ela, socializámonos con ela, vivímola. Calquera indocumentado, din algúns, dáche clases de lingua. É normal; a lingua tamén é propiedade dos indocumentados, que, ademais, posúen idéntica capacidade para construír infinitos enunciados cun corpus de signos reducido.

No que levamos de lexislatura, a lingua foi á rúa en dúas ocasións. Na primeira, o pasado 17 de maio, a reacción do goberno de Núñez Feijóo foi tan moderada coma a imaxe que a nova xeración do PP de Galicia quería ofrecerlles aos votantes: é unha manifestación preventiva, non hai razóns obxectivas para facela. Era curiosa esa alusión negativa á prevención nun partido que con tanta zunia promoveu e defende a guerra e a represión preventivas. Os que nos manifestamos por Compostela aquel 17 de maio se cadra andabamos coa area no zoco e saïamos á rúa para advertir. Non para ameazar; a multitude non sabe o que é iso, actúa e xa está. Preocupábanos un discurso radical contra a lingua, alicerzado nun limo de prexuízos, ignorancias e falsidades. Este domingo, o 18 de outubro, xustamente cinco meses despois daquel acto de prevención, non sei se se multiplicou ou se sumou a cantidade de navegantes das rúas de Compostela, pero o clamor foi máis contundente e decidido. A proba desa contundencia podemos rastrexala baixo a tona do desacougo público do Partido Popular e do goberno galego. Teño a sensación de que a manifestación amolou máis do agardado.

O goberno de Galicia tería que tirar conclusións. A lingua galega necesita gañar e recuperar espazos sociais, e para iso cómpre unha política de discriminación positiva e medidas de restitución, non vale o laissez faire. O sarillo obsesivo do goberno e de sectores próximos contra esta necesidade pode converter a torta en pan e acabar restándolle máis votos ca os que pretendía aforrar botándose no colo dun grupúsculo sectario, ignorante, reaccionario e tuzaramente galegófobo. Quizais tamén o empeño en manterlle un sorriso de aceptación á caverna mediática e social española, que fede a incenso máis ca a xofre, e á extrema dereita clerical non lle sirva ao Presidente de Galicia máis que para pasar doces soirées nos estudos da COPE e de Intereconomía. Que fagan como mellor lles conveña, pero que lle dean á lingua propia de Galicia o trato que calquera goberno do mundo lle dá á lingua propia da súa comunidade. É só iso.

Mais tamén cómpre tirar conclusións desde esta banda de quen estamos pola plena normalización. Porque hai que desarmar o discurso falsificador, cínico e analfabeto dos que manexan os termos fetiche: imposición, liberdade, bilingüismo. Cómpre recuperar os verdadeiros significados das palabras. E tamén porque debera concluír o tempo dos discursos da derrota. Nas rúas de Compostela había o 18 de outubro demasiada xente como para que nos permitamos o luxo de insistir na desaparición e na morte coma se prevalecese en nós unha pulsión suicida. A mobilización indica determinación da multitude, ou sexa, a necesidade dun discurso de esperanza, firmeza e futuro. Viviremos na nosa lingua e seremos barreira contra todos os ataques que se lle dirixan. E seremos arrogantes: por moito que lles revire as asaduras, a lingua está e estará viva, ocupando espazos sociais e fachendosa da súa hexemonía en ámbitos coma o cultural. Digámolo sempre e en voz ben alta.

O discurso normalizador ten que conectar principalmente cos falantes. Non pode haber fronteiras entre os falantes conscientes e os espontáneos. Haberá que esborrallar vellas interpretacións do conflito lingüístico de substitución psicoloxistas, idealistas, antimaterialistas e culpabilizadoras das propias vítimas. Haberá que ofrecer interpretacións materialistas e fortalecer as proteccións, a autoestima e a lealdade lingüística dos falantes, convidalos a ser os protagonistas deste camiño tan complicado como necesario. Sen distancia.

Co 18 de outubro non terminan as mobilizacións pola lingua. Seguirán. A aparición de iniciativas diversas que se mesturan e avanzan sinuosas, sen seren detectadas polos vellos e inservibles radares, é un sinal de madurez e de vitalidade. O próximo 14 de novembro volveremos atoparnos. Antes, probablemente haxa outras ocasións de seguir obrigando aos ignorantes a se repetiren como papagaios grises: imposición, liberdade, bilingüismo. Pero a cada volta, máis indignados e incómodos, con maior claridade de intencións, ao descuberto a estrutura profunda do seu discurso, os seus principios, a súa cosmografía paiola, o seu analfabetismo rotundo e as interferencias da súa capacidade cognitiva e de abstracción. Morre ese discurso que quixo xogar á metáfora sen se decatar de que a metáfora eran os propios emisores.

A liña de fuga ofrécellela Intereconomía: El ministro de Justicia, contra el bilingüismo. El masón (con entoación enfática) Francisco Caamaño ha participado esta misma tarde en una manifestación junto a independentistas gallegos (imaxes de Guillerme Vázquez, Carlos Aymerich e Teresa Táboas) en la que ha reclamado la supresión del Castellano en el sistema educativo de Galicia.”

Amén.

]]>
Somos lingua http://antondobao.blogaliza.org/2009/10/07/somos-lingua/ Tue, 06 Oct 2009 23:08:42 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=540

Se algo conseguiu o goberno de Núñez Feijóo no pouco tempo de vida que o contempla foi colocar a lingua na cerna das preocupacións dun sector social non intranscendente. Cando o doutor Fausto asinou o pauto con Mefistófeles, ambos partillaban unha concepción pintoresca do conflito lingüístico. Nadan nun mollo de prexuízos coa zunia dos afogados. Por iso acometeron un cálculo inxenuo de danos, perdas e ganancias. Mefistófeles cre que nunca ten nada que perder; todo ha de ser beneficio. Fausto é escravo do constante arreguizo que lle fura o corpo coa posibilidade, non incerta, de perder a beleza, a mocidade, o vigor e a vida. Ambos, deixándose levar máis polos pouco confesables desexos ca pola súa limitada capacidade de raciocinio, erraron no cálculo. Ao varear sen xeito as pólas da árbore do coñecemento para que a lingua caia ao chan e apodreza, o goberno de Galicia colmou as arelas dunha exigua tropa de incondicionais. Mais está a organizar, sen o querer, un exército teimudo na oposición á glotofaxia.

A pesar de anos de políticas lingüísticas erráticas e erradas, nas que todos teremos algunha cota de responsabilidade, certos prexuízos lingüísticos, tan vellos coma infames, foron quedando no fondo do caldeiro da varredura. A sociedade galega asumiu masivamente esa destrución, da que agromou outra consideración da lingua. É certo que de aí a inverter tendencias substitutorias aínda media un treito espiñento que está sen percorrer, pero encetar o camiño é condición indispensable para chegar a algunha meta. Mais os preconceptos non terminaron de morrer; algúns, delirantes, sobreviven en redutos sociais e políticos, tropa de incondicionais, reaccionarios de profundas carencias formativas e culturais.

Fausto e Mefistófeles pactaron socializar os vellos prexuízos, izalos á superficie e vertelos pola pel de Galicia coma un mar de auga fervendo. Agardaban que sufriramos os seus efectos sen murmurar unha queixa. Galegos resignados e pacíficos. O goberno deseñou a desfeita sosegada dos escasos avances normalizadores. O resultado é un enfrontamento que envolve cunha cortiza áspera o conflito lingüístico. O único rédito que van tirando do investimento é o acto reflexo de recuarmos a un discurso de mínimos, de defensa da escaseza e nalgúns casos mesmo de morriña polos tempos pasados.

O sábado pasado, 3 de outubro, presentouse Prolingua. Non me estenderei sobre os seus obxectivos. Convido a acudir á páxina e subscribir o manifesto. Esta nova iniciativa arrinca con máis dun milleiro de apoios e unha asemblea fundacional numerosa. É unha bagaxe que non significa nada se todo queda nun soño de boas intencións, pero indica xa que os cálculos de Fausto e Mefistófeles foron erráticos e erróneos. Igual ca outras iniciativas, como os actos previstos para os días 17 e 18 de outubro, Prolingua é só o resultado da sensibilización profunda dunha parte non residual e activa da sociedade galega.

Prolingua non será unha plataforma que veña ao escenario público para substituír ou eclipsar outras iniciativas. Complementarase con elas. A orixinalidade das súas formulacións e da súa estrutura organizativa achégalle unha identidade novidosa e afouteza para afrontar os ataques, pero, sobre todo, para protagonizar iniciativas normalizadoras. E para executalas. Porque Prolingua non é máis ca a vontade común dun amplo grupo de falantes determinados a non ceder a súa soberanía lingüística a quen non ten nin lexitimidade nin dignidade para sostela. Prolingua significa tamén diversidade dentro da unidade, unha evidencia da nosa capacidade colectiva para asaltar o mesmo obxectivo transitando vieiros que se cruzan e se xuntan e corren ás veces en paralelo. Normalización.

Benvida, Prolingua. Boa saúde e longo traxecto.

]]>
Idioma e autoodio http://antondobao.blogaliza.org/2009/09/08/idioma-e-autoodio/ Mon, 07 Sep 2009 23:24:17 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=511

No ben intencionado, mais non sempre atinado, argumentario clásico dos defensores da normalización da lingua galega, o recurso a un autoodio propio de nós-outros, núcleo da nosa idiosincrasia, como razón principal e case universal do penoso proceso de substitución lingüística que sufrimos desde hai séculos adoita ocupar o primeiro posto ben destacado. A lingua de Galicia, segundo este argumento, vén esmorecendo paseniño a través dos anos, das décadas e dos séculos por mor dunha tendencia colectiva ao desprezo de todo o que nos é propio. A síndrome dun pobo de bois mansos que nos ataca des que os afoutos pereceron no Medulio e baixo a represión fascista. Dicía Alonso Montero aí atrás que a sociedade galega ditara xa sentenza de morte contra o seu idioma. E non é certo.

Negar a operatividade do autoodio en certos individuos non sería oportuno, pero o momento que vivimos esíxenos revisar certas verdades indiscutidas que nos apartan dun camiño útil para o futuro da lingua e nos impiden idear e executar políticas lingüísticas de base realmente normalizadoras e esixírllelas aos poderes públicos, aínda que os que nos tocan neste momento histórico teñan intención de transitar outros carreiros.

Toda crise ha de dar lugar a renacementos. Neste rebumbio catártico ao que nos empurran uns gobernantes irresponsables, os nosos esforzos normalizadores deberan reorientarse á preservación dos grupos de falantes e á extensión de usos. Cómpre converter en anécdota pueril a galegofobia dos que adoecen por vivir en subalternidade, submisión, dependencia e autodestrución. Os López-Chaves, Negreiras ou Louzáns (deberan desgaleguizar xa os seus apailanados apelidos!) quedarán adscritos ao lugar que lles corresponde: a varredura da historia.

Para que desta crise xurda un mellor futuro para a lingua de Galicia será bo desprenderse da submisión a mitos que noutrora quizais foron sobreutilizados. Basear nunha explicación psicoloxista coma a do autoodio as análises dun proceso de substitución lingüística que dura centos de anos —e que se intensifica nos nosos tempos porque as novas formas de comunicación masiva así o facilitan— é tan inútil como laiarse pola morte dunha lingua cando xa só é unha lembranza nunha inscrición funeraria. Os galegos e as galegas non nacemos especialmente dotados para odiarnos. Ao revés; tendemos a querernos bastante ben, aínda que ese amor propio algúns o confundan cun suicidio lento e acougado. Non é bo cargar o peso da proba nas vítimas da agresión e convertelas en verdugos da súa propia lingua. O ser humano desexa vivir feliz, e os galegos e galegas non somos excepción. Mesmo nas reaccións máis escuras e esgazadas, coma a da emigración, existe unha decisión afouta de albiscar futuro. Non, non somos seres pasivos, aínda que tamén nos afecte, coma á maioría neste mundo virtual, ese masivo encanto da subalternidade.

Se insistimos no autoodio como explicación universal, corremos o risco de seguir a diagnosticar erroneamente a enfermidade e, consecuentemente, de aplicar remedios equivocados. O discurso normalizador e as políticas lingüísticas que propoña terá que partir de análises materialistas da realidade lingüística de Galicia. En que camadas sociais se acumulan os falantes e cales son as razóns polas que mudan os seus hábitos lingüísticos, polas que cambian de lingua perante certos interlocutores ou en determinadas situacións comunicativas. E, sobre todo, por que razón consideran necesario que os seus fillos falen e vivan nunha lingua diferente da súa. Estas decisións, conscientes ou debidas a actos reflexos, non as promove o autoodio xeneralizado senón un desexo de que a vida dos descendentes sexa máis cómoda e vexa todas as necesidades satisfeitas. A perda de transmisión ou o cambio de lingua son mecanismos colectivos que resultan dunha realidade social e material sobre as que cómpre intervir para mudar a tendencia. A culpa non é dos que votan o PP, por parafrasear unha infelicísima consigna que se coreou cando unha parte importante do pobo galego soubo reaccionar contra un atentado ecolóxico e económico obra do capitalismo e da condición colonial de Galicia. Se mantemos para a lingua esquemas de pensamento semellantes, culpabilizando os falantes, esta non terá quen a sitúe no plano social que lle corresponde. Pola contra, a estratexia nestes tempos tería que consistir en reforzar a identificación dos propios falantes, en evidenciar que a lingua é un sinal tamén de pertenza a un grupo social, que o seu abandono non só non garante o ascenso na escala social senón que tende a fosilizar as actuais relacións.

Unha lingua é un asunto profundamente material, pouco cordial. No cambio de lingua non hai autoodio, senón o que se percibe como necesidade de vivir mellor. O pobre, na súa pulsión liberadora, entende que lle cómpre despoxarse de todos aqueles trazos que liga coa súa pobreza. Romper esas ligazóns terribles, que lles permiten aos indocumentados falar de liberdade de escolla e embebedarse con obscenidades semellantes, ten que ser o obxectivo primordial de calquera política lingüística normalizadora. Para as políticas de base, abandonar o principio de distancia, sentírmonos todos falantes cos mesmos problemas, as mesmas dificultades e as mesmas contradicións ca os que toman a sempre dolorosa decisión de se comunicar cos fillos nunha lingua que non é a deles, que lles impide expresar o mundo coa exactitude e a sutileza coa que o farían no seu propio idioma.

Deixemos o idealismo e as razóns inconfesables para os obsesos. Para individuos do calibre de Gloria Lago, de Louzán, de Carlos Luís Rodríguez, Blanco Valdés, Negreira, López Chaves e uns cantos máis, sepultar a vixencia pública da lingua galega é como mandar á desfeita un vello modelo de utilitario e mercar un coche grande e aparente. Nin sequera neles é autoodio, porque non serían capaces, na súa inmensa ignorancia, de comprender o que son e o que deixan de ser e por tanto non son; é o que Paolo Virno concibe como trazos característicos do posfordismo: medo, cinismo e oportunismo. Ou sexa, o seu modo de sobrevivir na miseria e na mediocridade.

O principio de distancia pode amosarse tamén no recurso á explicación do autoodio como orixe e razón universal de todos os complexos procesos sociolingüísticos en Galicia. Por contra, se desexamos avanzar, é imprescindible promover abertamente unha identificación de todos os falantes coa súa lingua tamén mediante o recoñecemento dunha orixe social común, determinante na configuración do conflito e nas diversas manifestacións do principio de distancia. Aos falantes conscientes, aos grupos activos partidarios da normalización, tócalles a angueira de se mergullaren sen condicións no limo material desa masa social de falantes que mantén viva a lingua aínda hoxe e sen os cales será imposible un futuro digno de tal nome. E para iso talvez cumpra abandonar argumentarios idealistas que cargan a responsabilidade nos que sofren como vítimas as peores manifestacións do proceso de substitución lingüística. Que continúa, claro que continúa.

]]>
Mellor non dicir nada http://antondobao.blogaliza.org/2009/08/03/mellor-non-dicir-nada/ Mon, 03 Aug 2009 17:31:04 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=494 O patrimonio histórico e artístico non se toca. O inmaterial, que é intanxible por definición, curiosamente é máis dado a ser manipulado iso que a súa resistencia á destrución é superior aínda que aparente debilidade. A ninguén se lle ocorrería impulsar unha consulta para ver de manter en pé a muralla de Lugo, a Catedral de Santiago ou a Torre de Breogán. Se a alguén con poder institucional se lle chega a ocorrer tan estrambótica idea por non saber pensar noutros asuntos ou por non dar exercido as funcións públicas para as que fora elixido, non ousaría derrubar os monumentos se por mor dalgunha enfermidade colectiva o resultado da consulta marcase unha preferencia inconveniente. Co lume é mellor non brincar. Hai asuntos que non se someten a consulta a cada pouco, que habitan máis alá dunha deriva momentánea, que pertencen a todos sen exclusión: aos que viviron no pasado, aos que viven no presente e aos que vivirán en todos os futuros. É aberrante que uns poucos decidan sobre eses asuntos. Aos gobernantes tócalles protexelos do efecto corrosivo de intereses particulares inmediatos, que nestes casos nunca son nobres.

A lingua non é patrimonio inmaterial. Se algún día chegamos a defender tal identificación, estaremos confesando unha debilidade irreversible. E non é o caso. Que hoxe algunhas voces aludan a esa condición só indica un incomprensible descoñecemento do que é unha lingua e talvez certa tendencia a considerala unha peza de museo. Outra versión do principio de distancia. Por suposto, a lingua tampouco é o ridículo resultado dunha consulta ridícula.

A consulta debera ser boicoteada. Os pais preocupados por que aos seus fillos se lles ofreza un ensino público en condicións deberan enfrontarse ao disparate dunha Consellería de chiste e negarse a participar en semellante farsa provocativa cuxo único obxectivo é retirar a lingua galega do ensino, é dicir, do futuro. Non lles chega con que a escola sexa factor de castelanización; queren fumigar uns sons que non soportan, que lles derraman a pureza dos seus oídos e unha obsesión enfermiza por ostentar distancia irredutible. Freud saberá. Os pais e os funcionarios responsables están obrigados á desafección. E cada falante consciente desta vella nación, como Castelao lle chamaba.

Despois de ridículas reviravoltas, cos resultados da consulta coñecidos, todo volve ao lugar do que arrincaba. O goberno mantén un discurso que xoga á corda no gume dunha coitela oxidada. O cubil no que se asocian ignorantes e arelantes de extinción non sabe se festexar a derrota ou chorar a resistencia. Entremedias, unha consulta de lectura confusa, indecente e sospeitosa. Tanto o goberno coma os do cubil falsamente bilingüe non pensan proseguir coa empanada de consultas. Seica non se redactarán segundo este método os futuros programas de ensino. O regreso a formas de raciocinio máis propias do pensamento mítico ca do científico queda polo de agora medrando só nas marxes lamacentas dunha vulgar lingua vernácula. Ou sexa, de pobres e escravos. Certos clubs selectos non atopan bo acomodo nas searas da ciencia.

Se é certo que uns poucos milleiros de pais desexan para os seus fillos o descoñecemento da lingua de Galicia, entón quizais sufrimos unha pandemia máis daniña ca a da gripe A. Unha enfermidade social tan grave coma se esa cantidade de persoas avogase pola aplicación da lei do Talión, pola lapidación das adúlteras, pola submisión plena da muller ao seu posuidor ou pola pena de morte. Non teño dúbida de que a dereita estaría gozosa ante a idea de consultar acerca destes extremos. Pero hai cousas que non se someten ao xuízo temporal de certos grupos de persoas maltratadas por acumulacións de prexuízos e ignorancia.

Non diremos nada. Eis a consigna. O noso desprezo colectivo é a mellor resposta a unha ocorrencia grotesca que non debemos lexitimar. O goberno de Galicia debera ter a responsabilidade e o valor suficientes para planificar e executar a política lingüística que considere apropiada aos seus principios e ao tan aludido interese xeral sen necesidade de xustificar os seus actos con ocorrencias grotescas como a absurda consulta. O mesmo vale para o Secretario Xeral de Política Lingüística, que fai parte dese goberno. Xa terán a resposta que os falantes consideremos que deben ter. Valor e proxecto. Que fagan o que desexen coa súa consulta, que é súa e nada máis que súa; que derroguen o vixente decreto —moi tímido e nada normalizador, para que nos imos enganar— e que, como lles gusta dicir, muden o marco lexislativo de referencia. Que elaboren un novo decreto, pois, e que se dispoñan a aplicalo no ensino. Ese será xustamente o momento da resposta. E igual esta resposta é polimórfica e circula coma mil cobras en varias direccións e con diferentes intensidades. Ao mellor mesmo toca recorrer a todos os tribunais, en calquera lugar do mundo, para esixir garantías de exercicio dos nosos dereitos lingüísticos e o cumprimento escrupuloso, escrupulosísimo, da lexislación que en teoría protexe eses dereitos e obriga os poderes públicos de Galicia a potenciar a utilización do galego en todos os ámbitos da vida pública, cultural e informativa. Ou sexa, en todos. Falo do Estatuto de Autonomía, da Lei de Normalización Lingüística e do Plan Xeral de Normalización. E, se queren, que lle chamen imposición. Por moito que sigan a manipular estupidamente a semántica non conseguirán mudar a verdade dos feitos.

Consolémonos. É verdade que hai alumnos que non levan ben estudar galego. Tamén os hai aos que as matemáticas, a historia ou a física lles caen coma un punteirolo nas canelas. Confiemos en que a estulticia dos gobernantes non os conduza a consultar a posibilidade de eliminar esas ou outras materias pouco amables para os estudantes. Quen sabe que resultados sairían desa consulta. Consolémonos, logo. Aínda non superamos todas as barreiras da necidade. Polo de agora, aínda andan peor por Honduras. Non se consola quen non quere. Ora, o máis perigoso de certos exemplos é a súa extraordinaria potencia infecciosa. Instantánea.

]]>
Extintores e Principio de Distancia http://antondobao.blogaliza.org/2009/06/26/extintores-e-principio-de-distancia/ Fri, 26 Jun 2009 11:23:23 +0000 http://antondobao.blogaliza.org/?p=452 É sabido que Gloria Lago suspira pola extinción da lingua galega. Non unha extinción absoluta, home non; un esvaecemento balsámico que lla retire da vista, nada máis. O que non soportan Gloria Lago, Roberto Blanco Valdés e os ignorantes templarios de Galicia Bilingüe, incluído o filólogo de FAES que non dá lido correctamente a Saussure, é a presenza da lingua galega, a posibilidade odiosa do contacto, o noxo ao contaxio. Desde hai tempo sabemos que os odios ás linguas, os desexos de exterminio e os prexuízos concomitantes son unha grosa representación de conceptos e sentimentos irracionais referentes ás comunidades de falantes.

A lingua é cuestión de clase. En todos os sentidos. O tecnicismo normalización provén da ciencia da socioloxía da linguaxe e expresa a necesidade de inverter tendencias de substitución. Opoñerse, como fan os ignorantes múltiples, ás medidas tendentes a inverter tendencias implica apoiar a substitución lingüística, desexala. Ou sexa, querer que desapareza a lingua socialmente feble.

Que a lingua galega viva desde hai séculos nas capas sociais máis humildes propicia a aparición do principio de distancia. Este principio opera en moitas direccións. Contra uns modelos enxebres de oralidade; tamén en certas posicións que conciben imposible o galego como lingua de cultura. Aquela estupidez -a ignorancia sempre é moi atrevida- de expresar a imposibilidade de xuntar lingua galega e matemáticas, física e ciencias en xeral, xa respondida convenientemente por grandes científicos galegos, era unha manifestación radical do mesmo principio de distancia que pace na convicción transxénica de que a lingua galega é inservible e prescindible, de inferior categoría, por andar fozando nas capas máis humildes da sociedade. De confiarmos na estupidez, teriamos que concluír que aqueles que non posúen certo acomodo económico, un grao determinado de formación e ademais viven en zonas distantes do embigo da civilización non teñen dereito a vivir na súa propia lingua; nin sequera, a posuíla.

Galicia Bilingüe quere corrixir e moderar as expresións radicais da idiocia, proveñan de Blanco Valdés, de FAES ou de Demetrio Peláez. Non propugnan directamente o exterminio; confórmanse con que aos nosos fillos non os mesturen cos deles. Nin a nós con eles. Todos xuntos e en unión agochan as súas vergonzas no rocho das miserias. A distancia é o seu horizonte, o lugar onde se condensa todo o seu coñecemento, que colle nunha partícula microscópica. Vale, están dispostos a aturar a existencia da lingua galega, pero lonxe e sen posibilidade de contaxio. Fóra da vista, como se fai coas vergonzas propias. Chámanlle a ese exilio liberdade, igualdade e rexeitamento á imposición. Manexan o mecanismo trapalleiro da inversión da proba. Son os extintores.

Os extintores non operan sos. Hai presidentes de deputación, conselleiros e presidentes da Xunta con complexo de practicantes: subministremos as mellores vacinas para previr os peores contaxios. Pura vocación de servizo público; cómpre preservar a saúde e a hixiene de certas minorías sociais que desexan non ter moito roce con falas propias de seres inferiores. A cristalización política do principio de distancia. A vergonza da orixe humilde ou a soberbia da orixe acomodada; a consideración do castelán como unha lingua propia de seres superiores, máis cultos, máis educados, máis intelixentes, máis finos. Mellores.

Fronte á extinción, vida e contaminación. Xustamente o que lles pon tanto medo. A lingua galega en todos os ámbitos, fachendosa, orgullosa, mesmo cun punto de chulería. Ese é o peor pesadelo dos ignorantes. E cando non poida ser, cando se impoñan atrancos para que a lingua teña aire co que alimentarse, haberá que exercer dereitos e reclamalos ante calquera instancia, mesmo xudicialmente. Na concreción, na materialización da realidade en casos concretos, persoais, identificables, estará o triunfo do discurso normalizador. E demostrando día a día que a lingua galega está máis viva ca nunca e ten un brillante futuro. Sen mensaxes de derrota e desaparición. Os discursos que datan a derrota non van servir máis que para preparar os funerais.

O galego é a lingua propia de Galicia. Por tanto, de todos os galegos e galegas, falen o idioma que falen en cada caso. Quen son un fato de ignorantes e irresponsables para impedir que todos os nenos teñan plena competencia lingüística en galego? A quen e por que pode molestar algo tan imprescindible e ao mesmo tempo tan inocente? Só a eses ignorantes e irresponsables. Aos que teñen vergonzas que esconder. Aos que non soportan compartir espazo cos seres inferiores. Aos que, na súa estulticia, se cren superiores. Aos extintores.

]]>